Genieten of vermijden

genieten of vermijden

De christelijke geschiedenis heeft ons tot het punt gebracht waarop we bijna alleen maar bezig zijn met het vermijden van seksuele zonden. Zonde management. Dominees, predikanten, voorgangers en evangelische leiders herhalen het gevaar van seksuele zonden en de onreinheid van seks keer op keer. Ze verkondigen daarmee niet de Bijbel, maar de theologie van kerkvader Augustinus en vele anderen uit de 3de, 4de en 5de eeuw na Christus.

Menselijke constructies

De kern van het negatief bestempelen van seksualiteit heeft niets te maken met het verkondigen van het blije evangelie, maar met het verdedigen van al geaccepteerde negatieve seksuele overtuigingen. Daarom is de boodschap over seksualiteit bijna altijd waarschuwend, negatief en nooit hoopvol inzichtgevend. Om deze al in omloop zijnde negatieve overtuigingen (soms al honderden jaren) Bijbels toch te funderen brengen ze menselijke geconstrueerde Bijbelinterpretaties. Een Bijbelinterpretatie klinkt altijd goed, nietwaar? Als hoorder ga je er immers vanuit dat de predikant weet waarover hij het heeft? Mis, een predikant volgt de (theologische, kerkelijke) traditie van door mensen geconstrueerde Bijbelinterpretaties en zal niet met de blije seksuele waarheid komen. Stel je voor dat de predikant op de kansel of een voorganger op het podium zegt dat masturbatie niet onrein kan zijn omdat er ten eerste niets over masturbatie in de Bijbel staat en ten tweede seksuele onreinheid in de Bijbel of over ceremoniële onreinheid gaat (bijvoorbeeld vanwege de tempeldienst in het Oude Testament) of omdat met de kennis van toen alle lichaamsvloeiingen per definitie onrein waren. De hel zou losbreken en de predikant/voorganger zou zijn baan kwijtraken mits hij zich ‘bekeert.’

“Als een man een zaadlozing (shĕkabah) gehad heeft, moet hij zijn hele lichaam wassen. Hij is dan onrein tot de avond.” (Leviticus 15:16. Bijbel in Gewone Taal).
Het Hebreeuwse shĕkabah kan gaan om zaadlozing in een vrouw (seksuele gemeenschap), naast een vrouw (zonder seksuele gemeenschap) of om zaadlozing terwijl de man alleen ligt (‘Natte droom’ of masturbatie).

“Als een man met een vrouw naar bed geweest is, moeten ze zich allebei wassen. Ze blijven onrein tot de avond.” Leviticus 15:18. (Bijbel in Gewone Taal).
Ook seks binnen het huwelijk is onrein in deze context.

Hoe Cham zwart werd gemaakt

Een van de bekendste voorbeelden van het verkondigen van geconstrueerde Bijbelinterpretaties om de al bestaande overtuigingen te funderen is die over slavernij. Door christenen werd de slavernij niet per se gesteund, maar ook niet afgewezen.

Na de zondvloed mag het leven opnieuw beginnen. Noach plant een wijngaard en maakt wijn, maar drinkt daarvan te veel zodat hij zich uitkleedt en naakt zijn roes uitslaapt. Zijn zoon Cham ziet zijn vader naakt liggen en vertelt het aan zijn broers. Zij pakken een mantel en lopen achterwaarts, het hoofd afgewend, naar hun vader en bedekken zijn naaktheid. Als Noach uit zijn roes ontwaakt is, zegent hij zijn zonen Sem en Jafet en vervloekt zijn kleinzoon Kanaän, de zoon van Cham (?). (Genesis 9:25-27).

De Bijbeltekst roept vragen op: waarom worden de zonen van Noach Sem en Jafet gezegend en de kleinzoon van Noach, de zoon van Cham, namelijk Kanaän en niet Cham zelf, vervloekt? Mozes (de schrijver van Genesis) heeft in ieder geval niets willen zeggen over mensen met een andere huidskleur! De Bijbel is namelijk kleurenblind, dat wil zeggen het doet niet aan kleuren discriminatie. Mozes heeft wel iets gezegd over de Kanaänieten, een volk dat midden onder de Israëlieten woonde en door de Israëlieten tot slaven waren gemaakt. Door Kanaän te vervloeken (en niet Cham) gaf Mozes de verklaring waarom Kanaänieten slaven waren.

Hoe is deze tekst dan toch uitgegroeid tot een Bijbelse overtuiging voor christenen om de slavernij van zwarte mensen te handhaven? De Bijbeltekst is hier niet de oorzaak van de onderdrukking, maar de tekst wordt er in tweede instantie bijgehaald om een bestaande toestand te rechtvaardigen en aanvaardbaar te maken:

  • Steevast werd Cham als de vervloekte in preken en studies genoemd (terwijl het om zijn zoon Kanaän ging). Vraag maar eens aan iemand of hij/zij het verhaal van Noach en zijn drie zonen kent en vraag dan wie er vervloekt werd.
  • Het lijkt er op dat Cham en zijn nageslacht in fasen verkleuren tot het diepe zwart van de Afrikaanse slaven.
  • Het aanknopingspunt om Cham te verbinden met Afrika’s zwarten ligt in Genesis 10:6. Dit vers laat Cham de stamvader zijn van onder andere Kus en Misraïm, respectievelijk Ethiopiërs en de Egyptenaren. Hier zat bij Mozes als schrijver van Genesis geen kleurbesef achter, maar de teksten werden anders geïnterpreteerd, naarmate men het houden van zwarte slaven wilden verdedigen.

Op een gegeven moment kwamen in de traditie alle lijnen bij elkaar. De vloek van Noach wordt een dubbele: Cham wordt zwart én slaaf. En deze vloek loopt door naar zijn nageslacht, de zwarte slaven van Afrika (via het bruggetje van Ethiopië en Egypte).

Genieten of vermijden

Door menselijke seksuele interpretatie-constructies te blijven verkondigen vanuit de traditie, verliest de kerk de grip op de samenleving. Alsof de heilige Geest ons gevangen wil houden in een bepaalde interpretatie periode (bijvoorbeeld die van kerkvader Augustinus uit de 4de eeuw na Christus), terwijl het leven verandert. We stenigen toch ook geen mensen meer die bepaalde zonden hebben begaan? De heilige Geest verkondigt geen regels, wetten en tradities, maar wil de kern van seksualiteit verkondigen namelijk dat seksueel genot is bedacht door God.

Zou het je lukken om de komende week niet te vermijden maar te genieten?

[Een deel van bovenstaande blog is ook gebruikt in het programma voor vrouwen ‘First-Ladies-First.’]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.